کتابشناسی «فقه مالکیت معنوی» محمدصادق ابراهیمی اشاره: باتوجهبه اهمیت روزافزون مالکیت معنوی و ایجاد کسبوکارهای متعددی که صرفاً با پذیرش حق مالکیت معنوی، معنا پیدا کرده و امکان ادامه حیات پیدا میکنند، پژوهشهای متعددی نیز در این زمینه صورت گرفته و منتشر شده است. در زیر، گزارشی از مهمترین کتابهایی که به زبان فارسی و عربی، پیرامون ابعاد فقهی و حقوقی مالکیت معنوی پرداخته است میآید: الف: کتابهای فارسی مالکیتهای معنوی؛ بررسی دیدگاه امام خمینی (ره) و برخی فقیهان، عمیق، امید، چاپ اول 1396، تهران: مؤسسه نشر عروج، 165 صفحه رقعی. مسئله مالکیت معنوی، یکی از مسائل نو پیدای فقهی است که بهرغم ریشههای تاریخی، اهمیت و وسعت آن، متأثر از تمدن جدید و انقلاب صنعتی است. ازآنجاییکه دانش فقه وظیفه دارد احکام موضوعات نوپدیدی که با افعال مکلفین مربوط میشود را مشخص کند؛ مسئله مالکیت معنوی نیز بهویژه در عصر جدید مورد توجه و اهتمام فقها و پژوهشگران عرصه فقه قرار گرفته است. کتاب پیشرو که توسط حجتالاسلام امید عمیق به رشته تحریر درآمده است پژوهشی است در زمینه مالکیت معنوی با نگاه فقهی. وی علاوه بر بحثهای مفهومشناسانه و سیری در پیشینه تاریخی بحث، این موضوع را از منظر فقهای اهلسنت و نیز از نگاه فقهای شیعه خصوصاً از نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی رضوانالله تعالی علیه به بررسی و پژوهش گرفته است. کتاب حاوی یک مقدمه و پنج فصل است. فصل اول مفاهیم و کلیات را بحث کرده است؛ فصل دوم، پیشینه تاریخی را واکاویده و فصل سوم نیز به مالکیتهای معنوی از منظر فقه عامه پرداخته است. فصل چهارم، دیدگاههای موافق و مخالف مالکیت معنوی در فقه امامیه را بررسی نموده و در فصل پنجم، دیدگاههای مخالف مشروعیت مالکیتهای معنوی را مورد تحقیق قرار داده است. مالکیت فکر و ایده برداری، استادی، کاظم، قم: تولید و نشر کتاب ارزشمند، چاپ یکم، 1398، 588 صفحه، رقعی. این کتاب حاوی پنج بخش است. بخش اول، به تاریخچه مالکیت ایده در ایران پرداخته است. بخش دوم به موضوعشناسی ایده برداری اختصاص دارد که خود حاوی چهار فصل است؛ فصل اول، کلیات؛ فصل دوم، انواع ایده و حالات آن؛ فصل سوم، انواع ایده برداری؛ فصل چهارم، انواع حقوق ایده. بخش سوم نیز مسائل ایده را در فقه شیعه پی گرفته است که خود متشکل از چهار فصل است. فصل اول، فقه ایده از گذشته تا حال؛ فصل دوم، برخی از پیشنیازهای فقه ایده؛ فصل سوم، برخی از نیازهای فقه ایده؛ فصل چهارم، آینده و فقه ایده. بخش چهارم حاوی استفتائات ایده است که در هفت فصل تنظیم شده است. فصل اول، احکام و استفتائات خاص ایده؛ فصل دوم، احکام و استفتائات خاص ایده (دو)؛ فصل سوم، احکام و استفتائات عام ایده (یک)؛ فصل چهارم، احکام و استفتائات عام ایده (دوم)؛ فصل پنجم، احکام و استفتائات عام ایده (سه)؛ فصل ششم، تکمله در استفتائات ایده؛ فصل هفتم، ارسال همزمان یک مقاله به مجلات مختلف. بخش پنجم نیز کتابشناسی فقهی ایده است. مالکیت معنوی در فقه و حقوق موضوعه، بهاری غازانی، محمد، تهران: قانون یار، چاپ یکم، 1400، 204 صفحه، وزیری. مؤلف در این کتاب، ضمن تبیین مفهوم مالکیت معنوی و روشهای ارزشگذاری دارایی فکری، مباحثی چون تطبیق معاملات مبتنی بر مالکیت معنوی با عقود معین در قالب عقودی مانند: بیع، اجاره، صلح و معاوضه را مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. تطبیق معاملات مبتنی بر مالکیت معنوی با عقود نامعین نیز از مباحث مطروحه در کتاب است. کتاب از یک مقدمه و چهار فصل تشکیل شده است. فصل اول، حاوی مفاهیم و کلیات است؛ فصل دوم، تطبیق معاملات مبتنی بر مالکیت معنوی با عقود نامعین؛ فصل سوم، تطبیق معاملات مبتنی بر مالکیت معنوی با عقود معین؛ فصل چهارم، عوامل و ابزارهای حقوقی مؤثر در پیشرفت و حمایت شرکتهای دانشبنیان. حقتقدم از منظر فقه و حقوق موضوعه ایران، کاهی، حمیدرضا؛ بهبودی، بهرام، تهران: انتشارات آموزشی و پژوهشی بوعلی، چاپ یکم، 1401، 188 صفحه وزیری. این کتاب در یک مقدمه، سه فصل و یک مؤخره یا نتیجهگیری نوشته شده است. در فصل اول، به مفاهیم و مبانی حقوق حقتقدم پرداخته شده است. در فصل دوم، حقتقدم در فقه اسلامی و آثار آن بحث شده است. و فصل سوم نیز حقتقدم را در حقوق موضوعه ایران مورد بررسی قرار داده است. پس از نتیجهگیری، کتاب با این پیشنهاد پایان مییابد: «پیشنهاد میگردد حقتقدم بهعنوان یک اصل مشخص، اعلام شده و تحدید شده در متن قوانین و مقررات مورد شناسایی قرار گیرد تا ضمن شناخت دقیق این حق که اساساً فاقد تعریف در ادبیات حقوقی ایران است اشخاص، با امتیاز و اولویت قانونی خویش بهدرستی آشنا گردند. همچنین لازم است در حوزههای مختلف که امکان یا تصور وجود حقتقدم میرود مانند حقوق مالی، دیون و تعهدات، قانونگذار بهگونهای رسا و گویا رفع ابهام نموده و حدود و ثغور استفاده از این حق ترسیم گردد.» مالکیت ادبی و هنری، بدخشی، سعید، تهران: انتشارات منشور سمیر، 1396، 277 صفحه، وزیری. موضوع این کتاب، بررسی حقوق مالکیت ادبی و هنری به همراه حق اختراع (مالکیت صنعتی) است که در سه فصل تنظیم و تدوین گردیده است. فصل یکم؛ کلیات و مفاهیم، فصل دوم؛ مالکیت ادبی و هنری و حقوق ملی؛ فصل سوم، مالکیت ادبی و هنری و حقوق فراملی است. نتیجه بررسیهای نویسنده حاکی از آن است که مالکیت ادبی و هنری، حقی است جهت حمایت از آثار ادبی و هنری مانند رمان، مقاله، شعر، موسیقی، آثار سینمایی و… همچنین جهت حمایت از حقوق پدیدآورنده این آثار که در ایران بر اساس قانون حمایت از مؤلفان و مصنفان و هنرمندان سال 1384 این حق به رسمیت شناخته شده است. حقوق استارتآپها؛ سعیدوزیری، خدایار؛ سیدتفرشیها، سحر، تهران: انتشارات خرسندی، چاپ سوم، 1400 شمسی، 207 صفحه، وزیری. این کتاب در مورد حقوق استارتآپها نوشته شده است که زیرمجموعه حقوق مالکیت معنوی قرار دارد. استارتآپها مفهومی اقتصادی و مدیریتی است و در چارچوب حقوقی، مفهومی مجزا از دیگر شخصیتهای حقوقی ندارد و بخشهایی از عمومات حقوق بر این قسم از اشخاص حقوقی نیز حاکم است. این کتاب در پنج بخش تنظیم شده است. بخش اول، چارچوب حقوقی؛ بخش دوم، قراردادها؛ بخش سوم، مالکیت معنوی؛ بخش چهارم، حقوق کاربر؛ بخش پنجم، قوانین مرتبط با موضوع کتاب. مجموعه قوانین و مقررات استارتاپها، خلخالی، سیدمحمدحسن؛ نعناکار، محمدجعفر؛ سادات عمادی، متینا،
